W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z naszej witryny oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu. W każdym momencie można dokonać zmiany ustawień Państwa przeglądarki. Zobacz politykę cookies.

Herb Polski
edukacja.gov.pl

Portal edukacji i nauki

Powrót

Cyfryzacja w przedszkolach: nowe wyzwania i perspektywy – KOMUNIKAT Z BADAŃ

Dyrektorzy przedszkoli stawiają na bezpieczeństwo i higienę cyfrową w swoich placówkach. Dla blisko 90% z nich te dwa elementy stanowią priorytet we wprowadzaniu podstaw edukacji cyfrowej.

Troje bawiących się dzieci i napis: Wybrane wyniki badania nt. cyfryzacji przedszkoli

Najnowsze badania przeprowadzone przez Instytut Badań Edukacyjnych rzucają światło na stopień cyfryzacji przedszkoli, otwierając dyskusję o potrzebach nauczycieli i najmłodszych uczestników procesu edukacji, wyzwaniach, które stoją przed obiema grupami, i perspektywach, które się przed nimi otwierają.

Potrzeba rozwijania kompetencji cyfrowych

Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) od ponad 70 lat prowadzi m.in. interdyscyplinarne badania naukowe nad funkcjonowaniem i efektywnością systemu edukacji w Polsce. Z ogólnopolskiego badania ilościowego „Cyfryzacja w przedszkolach: nowe wyzwania i perspektywy”, przeprowadzonego przez Zespół Rozwoju Usług IBE w październiku i listopadzie 2023 roku, wynika, że dyrektorzy przedszkoli i nauczyciele wychowania przedszkolnego zdają sobie sprawę z kluczowej roli cyfryzacji w procesie nauczania. W badaniu wzięło udział 1982 dyrektorów oraz 4637 nauczycieli. Niemal 82% nauczycieli wyraziło chęć uczestnictwa w szkoleniach, widząc potrzebę podnoszenia swoich kwalifikacji cyfrowych.

Dyrektorzy placówek z kolei podkreślali istotę wykorzystania sprzętów cyfrowych w pracy dydaktycznej. Opowiadając na pytanie, z których sprzętów regularnie korzystają nauczyciele, wskazywali m.in.:

  • w 91% laptopy;
  • w 72% tablice interaktywne;
  • w 64% rzutniki;
  • w 22% roboty interaktywne.

Powyższe dane obrazują skalę wykorzystywania narzędzi cyfrowych w przedszkolach.

Wykres informujący, z których sprzętów cyfrowych korzystają nauczyciele

Edukacja cyfrowa w praktyce

Zbadano, jakie zajęcia sprzyjające rozwojowi kompetencji cyfrowych są już w placówkach przedszkolnych realizowane. Zaskakujące jest, że aż 85% nauczycieli zadeklarowało, że wprowadziło do swoich zajęć naukę kodowania i szyfrowania, czyli tworzenia kodów różnych figur geometrycznych i kształtów przy użyciu kolorów. Prawie połowa z nich uwzględniła zaś nauczanie elementów programowania (47%).

Wykres, z którego wynika, jaki odsetek przedszkoli wykorzystuje w dydaktyce elementy edukacji cyfrowej

Dodatkowo istotną rolę odgrywają zajęcia praktyczne, takie jak budowanie konstrukcji z klocków na podstawie instrukcji, co potwierdziło 69% nauczycieli.

Wyzwania i potrzeby

Dyrektorzy i nauczyciele wskazali kluczowe potrzeby związane z wprowadzaniem podstaw edukacji cyfrowej do przedszkoli. Bezpieczeństwo i higiena cyfrowa stanowią priorytet dla 87% dyrektorów. Potrzebę doposażenia placówek w odpowiednie narzędzia widzą zarówno dyrektorzy (80%), jak i nauczyciele (69%). Prawie połowa (47%) dyrektorów zauważa także konieczność podnoszenia kompetencji cyfrowych nauczycieli. Z tym stwierdzeniem zgadzają się też sami nauczyciele, z których 41% opowiedziało się za zorganizowaniem szkolenia w tym zakresie.

Dyrektorzy wskazali także sprzęty elektroniczne, w które powinna zostać doposażona placówka, aby możliwe było efektywne wprowadzenie edukacji cyfrowej na etapie przedszkolnym: 

  • maty interaktywne (74% respondentów);
  • roboty interaktywne (66%);
  • laptopy (55%);
  • maty do nauki kodowania (54%);
  • klocki (46%);
  • tablety (45%). 

Wykres informujący, w które sprzęty powinny zostać doposażone placówki przedszkolne, aby możliwe było efektywne wprowadzenie edukacji cyfrowej

Ponadto nauczyciele odpowiedzieli na pytanie, jakie materiały metodyczne umożliwią im efektywne nauczanie podstaw edukacji cyfrowej na etapie przedszkolnym: 76% respondentów wskazało scenariusze zajęć z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych, 64% – filmiki instruktażowe, 62% – materiały szkoleniowe, 53% – inspiracje, jak samodzielnie stworzyć pomoce dydaktyczne, 49% – instrukcje niezbędne do nauczania odczytywania wzorów, na podstawie których uczniowie mogą stworzyć wybraną konstrukcję z klocków.

Nowe drogi rozwoju

Wskazane przez nauczycieli obszary tematyczne, w których chcieliby rozwijać kompetencje, obejmują kształtowanie umiejętności logicznego i systematycznego myślenia (65%), wykorzystanie robotyki i nowych technologii podczas zajęć (44%), wykorzystanie najnowszych technologii i narzędzi do edukacji cyfrowej (41%) oraz wspieranie dzieci ze specjalnymi potrzebami (38%).

Wykres informujący, w jakich szkoleniach chcieliby uczestniczyć nauczyciele

Podsumowanie

Badania przeprowadzone przez IBE rzucają światło na obecny stan cyfryzacji przedszkoli, zwracając uwagę na potencjał rozwoju tego obszaru oraz potrzeby i wyzwania, które wiążą się z wprowadzaniem nowych technologii do nauczania przedszkolnego. Kompleksowe podejście do cyfryzacji wydaje się tu nie tyle pożądane, ile niezbędne, aby dzieci zostały wyposażone w kompetencje ułatwiające im sprostanie wyzwaniom nowoczesnego świata. Dlatego inwestycje w odpowiednie szkolenia, narzędzia i programy edukacyjne są kluczowe dla rozwoju przedszkoli jako miejsc, gdzie rewolucja cyfrowa służy edukacji najmłodszych. Nie można jednak przy tym zapomnieć o zasadach bezpieczeństwa i higieny cyfrowej.

{"register":{"columns":[]}}